Pedih Ulu Hati semasa Hamil: Bagaimana Menghadapinya?

Oleh Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor

Lebih separuh daripada semua wanita hamil melaporkan simptom pedih ulu hati yang teruk, terutamanya semasa trimester kedua dan ketiga. Pedih ulu hati juga dikenali sebagai pencernaan asid, yang merupakan kerengsaan atau sensasi terbakar di esofagus yang disebabkan oleh kandungan perut yang refluks (naik) dari perut.

Berdasarkan kajian mengenai Heartburn in pregnancy, pedih ulu hati adalah simptom gastrousus yang paling biasa pada wanita hamil, dengan sebanyak 17 peratus (%) hingga 45% insiden berlaku semasa kehamilan. Dalam beberapa kajian, kelaziman keadaan pedih ulu hati telah meningkat daripada 22% pada trimester pertama hingga 39% pada trimester kedua, dan sehingga antara 60% dan 72% pada trimester ketiga.

Apa Itu Pedih Ulu Hati?

Keadaan ini sebenarnya disebabkan oleh asid perut yang masuk ke dalam kerongkong (esofagus) apabila otot yang melingkari (sfinkter) bahagian bawah esofagus tidak tertutup sepenuhnya selepas makanan masuk ke dalam  perut. Kebiasaannya, sfinkter tersebut akan tertutup dan asid serta isi kandungan perut tidak berpatah kembali atau refluks ke dalam esofagus.

Ini menyebabkan rasa panas dan tidak selesa di bahagian tengah dada. Kadangkala, ia boleh naik sehingga ke tekak. Pedih ulu hati ialah keadaan yang biasa berlaku dan ia bukan satu keadaan yang serius. Jenis dan gaya pemakanan boleh menyebabkan asid refluks.

Punca Pedih Ulu Hati semasa Hamil

Keadaan pedih ulu hati yang berlaku semasa kehamilan mungkin berlaku akibat perubahan hormon, yang boleh menjejaskan otot saluran pencernaan dan penerimaan makanan. Sebab utamanya adalah kerana perubahan hormon kerana dalam keadaan biasa, sfinkter di bahagian atas perut akan tertutup dengan kemas untuk mengelakkan makanan dan asid perut daripada naik ke esofagus. Ketika mengandung, hormon progesteron akan menyebabkan otot sfinkter ini lebih cenderung untuk longgar dan makanan dan asid perut akan mempunyai peluang untuk naik semula ke bahagian esofagus, mengakibatkan rasa pedih ulu hati.

Di samping itu, rahim yang semakin membesar boleh menyebabkan perut menjadi penuh dan seterusnya menolak asid perut ke atas. Walaupun ia jarang berlaku, batu hempedu juga boleh menyebabkan pedih ulu hati selama kehamilan.

Apakah yang Memburukkan Keadaan Ini?

Makanan pedas, berminyak dan berlemak diketahui sebagai penyebab kepada keadaan pedih ulu hati juga berkemungkinan membawa masalah kepada wanita hamil. Makanan yang tidak dicerna dengan baik atau bergerak dengan cepat semasa mengandung. Jadi, makan hidangan besar atau makan secara berlebihan juga boleh meningkatkan risiko untuk pedih ulu hati. Selain itu, makan sebelum tidur juga boleh mendorong kepada keadaan ini. Merokok boleh menyebabkan pedih ulu hati lebih parah dan ia merupakan satu lagi sebab untuk anda hentikan tabiat ini, terutamanya semasa mengandung.

Bagaimana Melegakan Pedih Ulu Hati semasa Hamil?

Terdapat kaedah tertentu yang selamat dan berkesan untuk menolong wanita mengandung melegakan keadaan pedih ulu hati mereka. Antaranya:

  1. Mengawal pemakanan harian

Kurangkan saiz hidangan dalam masa yang sama, meningkatkan ketumpatan makanan bukan sahaja kaedah yang disarankan untuk kurangkan berat badan, ianya juga berkesan untuk membantu mereka yang mengalami pedih ulu hati. Ramai wanita hamil menyangkakan bahawa makan dengan lebih adalah baik untuk pembesaran bayi di dalam rahim. Makan terlalu banyak akan menyebabkan perut anda tidak mempunyai ruang yang cukup untuk menampung saiz makanan yang anda makan, menyebabkan isipadu makanan itu ternaik ke kawasan esofagus akibat tekanan. Bahagikan hidangan anda kepada pecahan yang lebih kecil dan berkala untuk memudahkan badan anda untuk menerimanya. Dengan memastikan diet yang sihat, anda akan mengatasi pedih ulu hati dan ianya membantu anda untuk mempunyai tabiat pemakanan yang sihat sepanjang anda mengandung.

  1. Kunyah gula-gula getah setelah hidangan yang besar

Mengunyah gula-gula getah membantu untuk mengurangkan rembesan asid perut jadi jika anda terasa seperti kepedihan ulu hati mula datang, kunyah satu gula-gula getah. Jika anda tidak inginkan pemanis tiruan dalamnya, pilih gula-gula getah yang tiada pemanis atau gula.

  1. Cuba terapi urutan

Kaedah ini akan menenangkan badan anda secara menyeluruh. Resipinya adalah tambahkan 3 hingga 4 titisan essential oils dengan lemon, buah oren dan halia pada satu sudu kecil minyak asas kemudian urutkan pada bahagian dada dan atas belakang.

  1. Cuba rawatan semula jadi

Terdapat 3 jenis rawatan semula jadi dan petua yang digunakan untuk melegakan pedih ulu hati antaranya:

  • Betik: Betik yang ranum bukan sahaja sedap, malah melegakan pedih ulu hati.
  • Kacang Badam: Memakan badam selepas makan akan kurangkan rasa tidak selesa dalam perut di samping membekalkan lemak yang sihat dan kalsium.
  • Madu: Satu sudu madu bercampur susu suam menolong melegakan kepedihan di samping membantu anda untuk tidur.
  1. Ambil ubat anda

Sekiranya kaedah di atas tidak berkesan, masanya untuk anda berjumpa doktor dan dapatkan nasihat mereka. Rawatan bagi kepedihan ulu hati tidak berbahaya kepada bayi anda dan contoh ubatannya adalah proton-pump inhibitors(PPIs) atau H2 blockers.

Apakah ubat yang digunakan semasa hamil?

Sekiranya perubahan gaya hidup tidak mencukupi, rawatan dengan ubat-ubatan yang tidak diserap ke dalam badan (tidak menjadi ancaman kepada janin) boleh dimulakan. Rawatan termasuk antacid (contohnya, Maalox, Mylanta), gabungan asid alginik / antacid (Gaviscon), dan sucralfate (Carafate). Rawatan pertama yang paling sesuai ialah antacid sahaja, satu jam selepas makan dan pada waktu tidur. Ia mungkin perlu untuk penggantian magnesium dan aluminium yang mengandungi antacid untuk mengelakkan cirit-birit atau sembelit. Jika antacid sahaja tidak berkesan, maka ia perlu diteruskan dan asid alginik/antacid boleh ditambah. Antacid dan asid alginik/antacid perlu diambil selepas makan dan pada waktu tidur, lebih kerap jika perlu, seperti yang disarankan oleh doktor anda.

Sucralfate bertindak dengan lapisan dan melindungi lapisan esofagus dan perut dan lebih berkesan dalam persekitaran berasid. Oleh itu, jika sucralfate digunakan, ia perlu diambil setengah jam sebelum atau selepas dos antacids atau asid alginik / antacid untuk kesan maksimum. Satu kajian kecil pada wanita hamil menunjukkan sucralfate berjaya dalam melegakan pedih ulu hati dan kajian pada haiwan tidak menunjukkan kesan buruk sucralfate pada janin.

Adakah ubat pedih ulu hati selamat diambil semasa hamil?

  • Sesetengah antacid, asid alginik / antacid, dan sucralfate mengandungi aluminium, dan sejumlah kecil aluminium diserap ke dalam tubuh. Walau bagaimanapun, aluminium tambahan  tidak terkumpul di dalam tubuh melainkan terdapat gangguan pada fungsi buah pinggang, yang biasanya membuang aluminium yang berlebihan. Penyerapan aluminium mungkin tidak menimbulkan masalah untuk janin melainkan jika ibu mengalami kerosakan ginjal.
  • Antasid yang mengandung magnesium boleh melambatkan kelahiran. Magnesium intravena telah digunakan secara terapeutik untuk memperlahankan kelahiran sedang berkembang dengan pesat. Masalah yang berpotensi ini hanya berlaku untuk antacid yang mengandungi magnesium yang diambil hanya sebelum kelahiran dan tidak menjadi perhatian awal pada kehamilan.
  • Antacid boleh mengganggu penyerapan zat besi, dan zat besi penting untuk janin yang semakin berkembang. Wanita hamil biasanya menerima zat besi tambahan dan sedikit penurunan penyerapan besi (memandangkan penggunaan suplemen) tidak akan menyebabkan kekurangan zat besi. Pengambilan atau penyerapan zat besi yang tidak mencukupi mudah dikesan dalam ujian darah sebagai anemia kekurangan zat besi.
  • Jika antacid, asid alginik / antacid, dan sucralfate tidak berkesan dalam mengawal pedih ulu hati, mungkin ubat-ubatan terserap paling selamat yang boleh diberikan adalah antagonis H2, seperti cimetidine (Tagamet), ranitidine (Zantac), dan famotidine (Pepcid). Walaupun tidak ada kajian dalam kalangan wanita hamil, kajian haiwan menunjukkan tiada kesan pada janin haiwan. Nizatidine (Axid) tidak boleh digunakan kerana ia telah menunjukkan kesan buruk pada janin haiwan, walaupun pada dos yang lebih besar daripada yang digunakan pada manusia.

Bilakah Keadaan Ini Akan Berakhir?

Simptom pedih ulu hati ini biasanya ringan dan mudah diurus. Maklumkan kepada pembekal penjagaan kesihatan anda jika pedih ulu hati anda teruk, jika anda meludahkan darah, atau mempunyai pergerakan usus berwarna gelap, ini adalah tanda bahawa saluran pencernaan anda berdarah. Bagaimanapun, bagi ibu hamil keadaan pedih ulu hati selalunya berakhir dengan kelahiran bayi anda dan tubuh anda kembali ke keadaan yang normal.

Tip Mencegah Pedih Ulu Hati semasa Hamil

  1. Kekal terhidrasi

Selain penting untuk kesihatan dan kesihatan anak anda, air membantu membasuh semua asid tambahan daripada makanan yang kekal di saluran penghadaman. Selain itu, pengambilan air yang mencukupi juga akan membantu melancarkan penghadaman dan mengelakkan sembelit.

  1. Makan sikit tapi kerap

Semasa hamil, perut kekurangan ruang untuk berkembang. Memastikan perut sentiasa sibuk sepanjang hari dengan pengambilan makanan dalam kuantiti kecil adalah penting. Elakkan makan lewat petang, dan lebih memburukkan lagi adalah jangan berbaring selepas makan.

Ini kerana apabila anda berbaring atau melakukan aktiviti yang memerlukan anda membongkok selepas makan, anda membuka laluan aliran, mewujudkan potensi asid membiak. Oleh itu, pastikan anda duduk atau bergerak sedikit selepas makan.

  1. Pakai pakaian yang longgar

Jangan tambahkan tekanan pada kawasan yang sudah kekejangan. Jadi elakkan memakai pakaian ketat dan pilih pakaian hamil yang lebih selesa bagi mengelakkan anda berasa terbakar.

Selain itu, pakaian longgar tidak akan menyekat pinggang dan diafragma. Manakala pakaian ketat di sekeliling pinggang boleh mengganggu perut anda, yang boleh menyebabkan pedih ulu hati.

  1. Elakkan makanan yang mencetuskannya

Kenal pasti makanan yang mendorong kepada pedih ulu hati anda dan buangnya dari diet anda. Walaupun tiada makanan yang dilarang secara umum, pencetus pedih ulu hati biasanya termasuk makanan berasid, seperti buah sitrus dan tomato, makanan berminyak atau goreng, makanan pedas, coklat, kopi dan minuman berkarbonat, serta alkohol.

  1. Tidur sebaiknya

Untuk mengelakkan pedih ulu hati pada waktu malam, elakkan pengambilan apa-apa makanan sekurang-kurangnya tiga jam sebelum tidur. Kedudukan tidur dengan meninggikan kepala katil dan meletakkan sesuatu di bawah kaki. Jika anda tidak tidur mengiring ke kiri, asid perut sukar bergerak untuk mencapai ke esofagus.

  1. Pertimbangkan antacid

Sekiranya berlaku perubahan gaya hidup jangan mengabaikannya, antacid boleh menghilangkan gejala sakit jantung.

Antacid yang mengandungi kalsium atau magnesium sepatutnya selamat untuk diambil semasa kehamilan. Malah, kalsium tambahan dalam antacid seperti Tums adalah baik untuk ibu dan bayi.

Tetapi elakkan antacid yang mengandungi aluminium kerana ia boleh menyebabkan sembelit dan menjadi toksik pada dos yang tinggi. Elakkan juga natrium bikarbonat (baking soda) kerana ia boleh menyebabkan pembengkakan.

Pedih Ulu Hati, Ini Sebab Jangan Abaikannya!

Ia boleh meniru serangan jantung

Simptom pedih ulu hati boleh menjadi sama seperti serangan jantung atau angina iaitu sakit pada bahagian dada yang disebabkan oleh pengurangan aliran darah ke jantung. Terdapat beberapa perkara untuk membezakan antara pedih ulu hati dan serangan jantung.

Contohnya, pedih ulu hati biasanya menjadi lebih buruk apabila berbaring dan boleh meninggalkan rasa masam di dalam mulut anda. Tetapi sekiranya ragu-ragu, anda perlu berjumpa doktor. Selain itu anda perlu mendapatkan rawatan segera/kecemasan sekiranya mengalami sesak dada, berpeluh, menjadi pucat, menjadi sangat lemah, atau pengsan.

Ia mungkin batu karang

Batu karang adalah kepingan cecair tercemar keras yang boleh terbentuk dalam pundi hempedu anda, iaitu organ kecil di sebelah kanan perut anda. Batu karang menghalang saluran hempedu anda dan boleh menyebabkan kekejangan di bahagian tengah atau kanan atas abdomen anda. Selalunya rasa sakit berlaku selepas makan, bersama-sama dengan pedih ulu hati. Sekiranya anda mengalami sakit perut yang konsisten selepas makan, maklumkan kepada doktor anda.

Simptom GERD

Orang yang mempunyai GERD sering mengalami pedih ulu hati, tetapi ia adalah simptom masalah yang lebih besar. GERD adalah penyakit pencernaan kronik yang berlaku apabila asid perut atau kandungan perut mengalir kembali ke kerongkong anda. Refluks mengganggu lapisan esofagus, menyebabkan GERD. Sekiranya anda mengalami radang sendi atau refluks asid sekurang-kurangnya dua kali seminggu, atau jika ia mengganggu kehidupan harian anda, jumpa doktor anda.

Ia mungkin ulser perut

Ulser perut adalah sakit yang terdapat dalam lapisan perut. Kesakitan ulser perut boleh dirasakan di perut bahagian atas dan ke dada, dan kadang-kadang boleh menyerupai pedih ulu hati. Jika tidak dirawat dengan betul, ulser boleh menyebabkan pendarahan, penembusan di dinding perut, dan penyumbatan antara perut dan usus kecil. Walaupun sesetengah ulser perut sembuh sendiri, sesetengahnya memerlukan antibiotik dan juga pembedahan.

Ia mungkin hernia hiatal

Diafragma biasanya mempunyai pembukaan kecil di mana kerongkong anda melaluinya ke perutnya. Hernia hiatal berlaku apabila perut anda menolak melalui bukaan kecil ini di diafragma anda. Hernia hiatal yang besar boleh menyebabkan makanan dan asid untuk kembali ke kerongkong anda, menyebabkan pedih ulu hati.

Sekiranya anda mengalami tanda-tanda atau simptom pedih ulu hati yang berterusan atau parah, anda perlu berjumpa doktor. Walaupun biasanya ubat cukup untuk mengawalnya, kadang-kadang pembedahan mungkin diperlukan untuk membetulkannya.

Ia boleh menjadi simptom kanser

Walaupun jarang, pedih ulu hati boleh menjadi tanda kanser perut atau kanser esofagus. Sekiranya anda mengalami pedih ulu hati dan kesukaran menelan makanan selama tiga minggu atau lebih, anda harus berjumpa dengan doktor.

Tanda-tanda lain mungkin termasuk berasa makanan melekat di tekak anda apabila anda menelan, kehilangan berat yang tidak dapat dijelaskan, kebimbangan, berasa kenyang luar biasa, mual atau muntah, sakit atau ketidakselesaan di bahagian atas perut.

Hello Health Group tidak memberikan nasihat perubatan, diagnosis atau rawatan.

Baca juga:

Rujukan
Anda mungkin berminat dengan artikel berikut