Jangan Tunggu Sampai Teruk! Kenali Tanda Buah Pinggang Mula Bermasalah

Penyakit buah pinggang boleh berkembang secara perlahan tanpa menunjukkan simptom yang jelas. Malah, pada peringkat awal, seseorang mungkin berasa sihat seperti biasa dan hanya mengetahui masalah tersebut selepas menjalani ujian darah atau air kencing.

Namun, apabila fungsi buah pinggang semakin merosot, beberapa perubahan seperti kaki bengkak, mudah letih, perubahan pada air kencing atau sesak nafas mungkin mula berlaku.

Jadi, apakah tanda awal buah pinggang rosak, apakah puncanya dan bagaimana simptom berubah mengikut tahap penyakit?

Untuk mendapatkan lebih banyak informasi tentang Urologi, klik di sini.

Apakah punca buah pinggang rosak?

Buah pinggang boleh mengalami kerosakan akibat pelbagai keadaan kesihatan yang berlaku dalam jangka panjang.

Antara punca buah pinggang rosak yang biasa termasuk:

• Diabetes
• Tekanan darah tinggi
• Penyakit atau keradangan buah pinggang
• Jangkitan buah pinggang
• Batu karang yang berulang atau saluran air kencing tersumbat
• Sesetengah penyakit keturunan
• Penggunaan ubat tertentu untuk tempoh yang lama

Diabetes dan tekanan darah tinggi merupakan antara faktor penting yang boleh merosakkan buah pinggang secara beransur-ansur.

Tanda awal buah pinggang rosak, adakah ia mudah dikesan?

Jawapannya, tidak semestinya.

Pada peringkat awal penyakit buah pinggang kronik, kebanyakan individu tidak mengalami simptom yang ketara. Sebab itu, masalah buah pinggang kadangkala hanya dikesan melalui ujian darah dan air kencing.

Antara perubahan yang boleh berlaku apabila penyakit semakin berkembang ialah:

• Air kencing berbuih atau mengandungi darah
• Kekerapan membuang air kecil berubah
• Kaki, buku lali atau tangan membengkak
• Mudah letih dan lemah
• Hilang selera makan atau berasa loya
• Kulit kering dan gatal
• Sesak nafas

Namun, simptom ini tidak semestinya berpunca daripada penyakit buah pinggang. Pemeriksaan doktor diperlukan untuk menentukan puncanya.

Apakah tanda-tanda sakit buah pinggang tahap 1?

Tahap 1 biasanya tidak menyebabkan simptom yang jelas.

Pada tahap ini, fungsi penapisan buah pinggang masih berada pada julat normal atau hampir normal, tetapi terdapat bukti kerosakan buah pinggang seperti kehadiran albumin dalam air kencing.

Oleh sebab itu, anda mungkin tidak berasa apa-apa yang luar biasa.

Pemeriksaan seperti:

• Ujian darah untuk mengukur eGFR
• Ujian air kencing untuk memeriksa albumin atau protein
• Pemeriksaan lain mengikut keadaan individu

boleh membantu mengesan masalah lebih awal.

Apakah tanda-tanda sakit buah pinggang tahap 2?

Sama seperti tahap 1, penyakit buah pinggang tahap 2 selalunya tidak menyebabkan simptom yang ketara.

Pada tahap ini, eGFR biasanya berada antara 60 hingga 89 bersama bukti kerosakan buah pinggang.

Jadi, jangan tunggu sehingga muncul simptom untuk memeriksa kesihatan buah pinggang, terutama jika anda mempunyai faktor risiko seperti diabetes atau tekanan darah tinggi.

Apakah tanda-tanda sakit buah pinggang tahap 3 & 4?

Apabila penyakit buah pinggang memasuki tahap 3 dan 4, fungsi buah pinggang telah menurun dengan lebih ketara dan simptom mungkin menjadi lebih mudah dirasai.

Antara tanda yang mungkin berlaku ialah:

• Mudah letih atau lemah – masalah buah pinggang boleh dikaitkan dengan anemia apabila penghasilan hormon tertentu yang membantu pembentukan sel darah merah berkurangan.
• Kaki, buku lali atau tangan bengkak – cecair boleh terkumpul dalam badan apabila fungsi buah pinggang merosot.
• Perubahan kekerapan membuang air kecil – anda mungkin membuang air kecil lebih atau kurang daripada biasa.
• Kulit kering dan gatal – perubahan keseimbangan mineral dan pengumpulan bahan buangan boleh menyebabkan masalah kulit.
• Loya, muntah atau hilang selera makan – bahan buangan yang terkumpul dalam darah boleh menyebabkan gejala ini.
• Sesak nafas – lebihan cecair dalam badan boleh menyumbang kepada masalah pernafasan.
• Kekejangan otot – perubahan keseimbangan mineral boleh menyebabkan kekejangan atau ketidakselesaan otot.
• Sukar tidur atau sukar menumpukan perhatian – lebih cenderung berlaku apabila penyakit semakin teruk.

Tahap 4 menunjukkan kehilangan fungsi buah pinggang yang teruk. Pada ketika ini, risiko untuk mengalami komplikasi dan berkembang kepada kegagalan buah pinggang adalah lebih tinggi.

Muka dan kaki bengkak, adakah tanda buah pinggang rosak?

Ya, bengkak pada kaki, buku lali, tangan atau sekitar mata boleh berlaku apabila buah pinggang tidak lagi mengawal lebihan cecair dengan baik.

Namun, muka atau kaki bengkak bukan tanda khusus penyakit buah pinggang kerana ia juga boleh berlaku akibat masalah kesihatan lain.

Begitu juga dengan istilah “buah pinggang bocor”. Dalam konteks perubatan, ia biasanya merujuk kepada protein atau albumin yang keluar ke dalam air kencing, bukannya semata-mata muka atau kaki yang membengkak.

Jika bengkak berlaku berulang kali atau disertai perubahan pada air kencing, dapatkan pemeriksaan doktor.

Bagaimana mengetahui jika buah pinggang mula rosak?

Oleh sebab penyakit buah pinggang awal sering tidak menyebabkan simptom, pemeriksaan adalah cara yang lebih tepat untuk mengesannya.

Doktor mungkin menjalankan:

• Ujian darah untuk mengukur tahap kreatinin dan mengira eGFR
• Ujian air kencing untuk memeriksa albumin atau protein
• Pemeriksaan tekanan darah
• Ujian atau imbasan tambahan jika diperlukan

Tahap penyakit buah pinggang ditentukan berdasarkan keputusan eGFR serta bukti kerosakan buah pinggang, bukan berdasarkan simptom semata-mata.

Bila perlu berjumpa doktor?

Dapatkan pemeriksaan jika anda mengalami simptom yang berterusan seperti:

• Bengkak pada kaki, tangan atau sekitar mata
• Perubahan ketara pada kekerapan membuang air kecil
• Air kencing berbuih atau berdarah
• Keletihan yang berpanjangan
• Loya atau hilang selera makan tanpa sebab jelas
• Sesak nafas

Anda juga wajar menjalani pemeriksaan secara berkala jika mempunyai faktor risiko seperti diabetes atau tekanan darah tinggi.

Kesimpulan

Tanda awal buah pinggang rosak tidak semestinya mudah dikenal pasti kerana penyakit buah pinggang kronik selalunya tidak menyebabkan simptom pada tahap awal.

Apabila penyakit semakin berkembang, tanda seperti kaki bengkak, perubahan air kencing, mudah letih, loya dan sesak nafas mungkin mula berlaku.