Rawatan Kanser Prostat

Fakta Perubatan Disemak oleh | Oleh

Diterbitkan pada 22/10/2020 . 5 minit bacaan
Share now

Kanser prostat mempunyai potensi kesembuhan yang tinggi jika rawatan diberikan pada tahap awal.

Oleh sebab itu, penting bagi setiap lelaki yang berisiko untuk membuat ujian saringan bagi mengesahkan diagnosis barah.

Terdapat beberapa jenis modaliti rawatan yang boleh dibuat terhadap pesakit kanser.

Artikel ini akan menjelaskan setiap satu komponen secara terperinci agar anda memahami pilihan yang ada.

Pengawasan aktif bagi pesakit kanser prostat

Terdapat keadaan di mana seseorang pesakit yang telah disahkan dengan diagnosis kanser prostat tidak mahu menjalani sebarang rawatan.

Dalam situasi tersebut, pengawasan secara aktif boleh dibuat bagi mengetahui perkembangan kanser.

Ujian seperti paras PSA, pemeriksaan rektal digital  dan biopsi akan dibuat secara berkala. Jika hasilnya menunjukkan tanda-tanda proses kanser sedang berjalan, rawatan akan diberikan.

Pengawasan aktif kebiasaannya diberikan kepada jenis kanser yang berkembang secara perlahan sehingga kesan sampingan rawatan boleh memberikan kemudaratan lebih daripada kebaikan kepada pesakit (kesan sampingan).

Dalam konteks pemarkahan penggredan Gleason, mereka yang disahkan ketumbuhan Gleason 6 sesuai diawasi secara aktif.

Penting untuk anda fahami adalah dengan tidak memberikan rawatan aktif ketika kanser didiagnosis pada tahap awal. Supaya ia tidak meningkatkan risiko untuk mengalami metastasis atau menyebabkan kematian.

Fokus utama adalah kemudaratan yang berisiko lebih tinggi berbanding dengan kebaikan yang bakal dinikmati pesakit sekiranya rawatan aktif diberikan kepada mereka. 

Pembedahan

terapi prostat

Sekiranya sel kanser hanya ditemui pada kelenjar prostat dan belum merebak ke organ lain, maka selepas pembedahan, pesakit boleh berpotensi untuk sembuh. 

Prostatektomi

Pembuangan prostat wajar dilakukan bagi mengelakkan komplikasi yang bakal dialami pesakit jika kanser makin parah. 

Sama ada menggunakan pendekatan klasik (potongan pada abdomen) atau menggunakan kaedah moden (robot), objektifnya adalah untuk membuang sebanyak mungkin bahagian kelenjar terlibat bersama tisu di sekelilingnya.

Bagi hospital yang ada kepakaran dalam bidang pembedahan robotik, ia boleh berikan kelebihan berbanding pendekatan klasik berikutan ia:

  1. Kurang invasif
  2. Boleh memberikan penglihatan yang lebih jelas kepada pakar bedah
  3. Kurang risiko pendarahan
  4. Masa sembuh yang singkat

Selepas pembedahan selesai, sampel biopsi tisu akan dianalisis bagi memastikan semua sel kanser sudah dibuang.

Perkara ini boleh menjadi rumit bagi kanser prostat memandangkan lapangan pembedahan agak sempit.

Ini bermakna, pakar bedah berisiko untuk memotong menerusi tisu kanser dan bukannya di sekeliling tisu kanser (proses pembuangan lebih efektif).

Sekiranya sel kanser tidak dibuang sepenuhnya, risiko untuk ia tumbuh semula boleh jadi setinggi 50 peratus.

Reseksi transuretral prostat (TURP)

Berbeza dengan kaedah prostektomi, TURP lebih disarankan kepada pesakit sebagai langkah paliatif. 

Doktor akan menggunakan satu alat yang dikenali sebagai resektoskop dan gegelung elektrik bagi membuang tisu prostat.

Kaedah ini turut disarankan kepada pesakit yang mengalami masalah bengkak prostat (BPH) dengan simptom walaupun rawatan sudah diberikan.

Orkiektomi, buang testis untuk penghidap barah testis

Pembuangan testis atau orkiektomi merupakan kaedah rawatan secara tidak langsung bagi penghidap kanser prostat.

Testis merupakan organ yang menghasilkan kira-kira 95 peratus testosteron badan.

Oleh sebab testosteron merupakan hormon utama yang menggalakkan tumbesaran sel prostat dan sel kanser prostat, pembuangan testis boleh bantu melambatkan perkembangan sel kanser.

Terapi prostat (radio)

rawatan prostat

Rawatan menggunakan sinar bertenaga tinggi untuk membunuh sel kanser lazim dilakukan sekiranya:

  1. Pesakit tidak sesuai menjalani pembedahan
  2. Sebagai langkah untuk membunuh sel kanser selepas pembedahan dilakukan (terapi adjuvan)
  3. Rawatan paliatif bagi kanser yang tidak mempunyai potensi kesembuhan.

Terapi radiasi sinar eksternal

Melalui prosedur ini, pancaran akan diberikan melalui permukaan luar badan terhadap kelenjar prostat dan tisu berdekatan.

Suatu ketika dahulu, prosedur ini boleh menyebabkan kesan bakar pada organ prostat dan rektum.

Gel khas yang dikenali sebagai spaceOAR sering digunakan bagi memastikan keadaan tersebut dapat dielakkan.

Walau bagaimanapun kini, kaedah pemancaran radiasi adalah lebih baik berbanding dahulu dan penghidap jarang mengalami kesan sampingan terhadap tisu normal di sekeliling organ prostat.

Terapi radiasi sinar dalaman (brachytherapy) 

Kaedah ini melibatkan penanaman pelet radioaktif di dalam ketumbuhan prostat.

Terdapat perbezaan dos bergantung kepada tahap kanser yang dialami oleh pesakit dan ia boleh digunakan sebagai terapi kesembuhan.

Bagi meningkatkan keberkesanan rawatan, kadangkala kaedah ini akan diberikan bersama dengan terapi radiasi sinar eksternal untuk mencapai hasil yang lebih memuaskan.

Walau bagaimanapun, bagi penghidap yang mengalami tumbesaran pada saiz kelenjar prostat, brachytherapy tidak sesuai digunakan.

Terapi prostat (hormon)

Terdapat beberapa jenis kaedah rawatan hormon yang sesuai dilakukan oleh penghidap yang tidak boleh menjalani prosedur rawatan lain.

Antaranya adalah seperti berikut:

  1. Terapi LH-RH: Penggunaan analog kepada hormon luteinizing boleh menurunkan kadar penghasilan testosteron yang berperanan penting dalam perkembangan kanser prostat. 
  2. Penghalang CYP17: Berbeza dengan terapi LH-RH yang mempengaruhi kadar penghasilan testosteron oleh testis, kaedah ini lebih tertumpu kepada proses penghasilan testosteron oleh kelenjar adrenal. Walaupun berkesan, kaedah ini masih baharu dan  ubatnya dalam proses ujian klinikal.
  3. Terapi anti androgen: Kaedah ini lebih tertumpu kepada reseptor androgen pada permukaan prostat. Apabila hormon testosteron tidak berupaya untuk melekat padanya, ia boleh halang tumbesaran organ prostat.
  4. Ubat masalah bengkak prostat (BPH): Oleh sebab ubat BPH boleh menghalang penghasilan dihidrotestosteron, ia sering digunakan sebagai langkah pencegahan bagi kanser prostat.

Rawatan metastasis

Kanser prostat berisiko untuk tersebar ke organ lain termasuklah tulang.

Bagi mereka yang mengalami metastasis, rawatan bagi keadaan tersebut penting untuk:

  1. Mengurangkan rasa sakit
  2. Mengelakkan berlakunya komplikasi akibat metastasis tulang seperti keretakan dan himpitan pada saraf tunjang.

Antara pilihan rawatan yang boleh merawat masalah metastasis adalah:

  1. Terapi radio
  2. Penggunaan ubat beradioaktif
  3. Ubat yang boleh mengubah persekitaran mikro pada struktur tulang

Bagi individu yang mengalami metastasis pada organ lain, rawatan lebih berkonsepkan paliatif dan bergantung kepada tahap simptom yang dialami pesakit.

Terapi prostat (kemo)

terapi prostat

Terapi kemo berupaya untuk membunuh sel yang membahagi secara cepat (seperti sel kanser).

Namun, ia juga boleh mempengaruhi sel sihat yang mempunyai keupayaan biologi yang sama.

Bagi penghidap kanser prostat, terapi kemo boleh diberikan sebagai rawatan sokongan kepada kaedah rawatan lain.

Terapi prostat (imun)

Penggunaan sistem pertahanan badan untuk melawan sel kanser sememangnya popular pada masa sekarang.

Ia boleh membantu pesakit yang mengalami rintangan terhadap terapi hormon dan tidak sesuai menjalani prosedur rawatan yang lain.

Seperti vaksin yang mendorong sistem pertahanan badan untuk melawan bakteria atau virus, terapi imun boleh aktifkan kebolehan sistem imun untuk melawan kanser.

Walau bagaimanapun, risiko kaedah rawatan ini adalah sel bukan kanser berisiko untuk terlibat sama. Namun pantauan perlu dilakukan. 

Terapi prostat (sasar)

Penggunaan terapi sasar dalam rawatan kanser prostat boleh meminimumkan risiko penggunaan ubat untuk menyerang sel sihat.

Ubat yang tergolong dalam kelas penghalang PARP (poly(ADP)-ribose polymerase) seperti rucaparib dan olaparib yang boleh menghalang proses pembaikian maklumat genetik sel kanser.

Terapi prostat (setempat)

Selain terapi perubatan yang tersenarai, terdapat rawatan setempat yang boleh memberikan kesembuhan kepada jenis kanser prostat tertentu.

  1. Terapi pancaran proton: terapi ini menggunakan tenaga berkuasa tinggi untuk menghentikan perkembangan tumor.
  2. Pembedahan krio: Teknik ini menggunakan gas argon dan helium untuk bekukan prostat. Ia turut boleh dipreskripsikan apabila rawatan terapi radio tidak berkesan.
  3. Ultrabunyi fokus berintensiti tinggi (HIFU): Kaedah ini menggunakan haba untuk membunuh sel kanser. Namun, keberkesanannya mungkin rendah tapi rawatan seperti terapi radio dan pembedahan boleh menyusul jika tidak berjaya.

Perubatan alternatif

Setakat ini, tiada lagi perubatan alternatif yang terbukti berkesan untuk merawat kanser prostat.

Namun terdapat beberapa langkah yang boleh diambil bagi menyokong rawatan sedia ada dalam mencapai kesembuhan kanser.

  1. Pemakanan: Pengambilan makanan seimbang boleh bantu meningkatkan keberkesanan rawatan. Menurut kajian pada tahun 2016, makanan yang mengandungi likopen seperti sos tomato boleh beri kebaikan kepada penghidap kanser prostat.
  2. Vitamin: Terdapat bukti saintifik bahawa pengambilan vitamin, zink dan kalsium boleh meningkatkan kadar kematian akibat kanser prostat. Ia berikutan vitamin dan mineral tertentu boleh mempengaruhi tahap keberkesanan rawatan kanser. 
  3. Metformin: Penggunaan metformin dalam kalangan pesakit yang menghidap kencing manis dan kanser prostat boleh meningkatkan jangka hayat penghidap. Namun, ubat tersebut masih dikaji. 
  4. Statin: Kebanyakan kajian menunjukkan penggunaan ubat kolesterol (statin) boleh menurunkan risiko kematian akibat kanser prostat.
  5. Aspirin: Walaupun terdapat kajian yang menunjukkan penggunaan aspirin boleh meningkatkan jangka hayat pesakit, namun kesan sampingannya  boleh membawa maut.

Konklusi

Terdapat pelbagai jenis rawatan bagi masalah kanser prostat tapi ia bergantung kepada situasi klinikal dan pilihan sendiri yang dibuat oleh penghidap.

Penting untuk anda faham setiap kebaikan dan keburukan modaliti rawatan untuk membuat keputusan.

Jika anda didiagnosis dengan masalah kanser prostat, pastikan anda hadir ke fasiliti kesihatan terdekat bagi mendapatkan nasihat kesihatan. 

Hello Health Group tidak memberikan nasihat perubatan, diagnosis atau rawatan.

Adakah artikel ini membantu anda?
happy unhappy
Rujukan

Baca juga:

    Anda mungkin berminat dengan artikel berikut

    Lemah Syahwat Lepas Rawatan Kanser Prostat? Ini 9 Tip Untuk Hangatkan Hubungan Seksual

    Kebanyakan penghidap kanser prostat mengalami masalah lemah syahwat ketika hendak melakukan hubungan seks. Keadaan ini boleh berlaku disebabkan oleh...

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Mohammad Nazri Zulkafli
    Kanser Prostat, Kanser 15/10/2020 . 3 minit bacaan

    Nak Periksa Prostat, Ini Syaratnya! Si Suami, Elak Bersenggama Selama 2 Hari Sebelum Jalani Ujian PSA

    Ujian PSA prostat digunakan untuk mengesan kanser prostat. Ujian prostat ini bertindak mengukur jumlah antigen khusus prostat dalam darah seorang lelaki.

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Muhammad Wa'iz
    Gaya Hidup Sihat, Kesihatan Lelaki 06/10/2020 . 3 minit bacaan

    Kerap Buat Seks Mungkin Boleh Cegah Kanser Prostat! – Berita Baik Atau Palsu?

    Umum sudah tahu bahawa kanser prostat adalah bahaya. Namun tahukah kalian bahawa kerap buat seks mungkin boleh cegah ia daripada berlaku. Jom baca!

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Ahmad Farid
    Kanser Prostat, Kanser 21/09/2020 . 3 minit bacaan

    Sudah Berapa Kali Anda Buang Air Kecil Hari Ini? Kalau Terlebih Ini Mungkin Tanda Penyakit!

    Berapa kali dalam sehari anda patut kencing? Individu kerap buang air kecil lebih daripada 5 kali sehari bermakna mempunyai tahap kesihatan tidak normal?

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Asyikin Md Isa
    Urologi, Masalah Pundi Kencing 11/09/2020 . 3 minit bacaan

    Artikel lain untuk anda

    apa itu kanser prostat

    Jangan Sangka Kanser Prostat Hanya Boleh Berlaku Pada Lelaki, Wanita Pun Berisiko?

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Ahmad Farid
    Diterbitkan pada 26/10/2020 . 3 minit bacaan
    prostat bengkak

    Mengalami Masalah Kencing Yang Teruk? Hati-Hati Ia Mungkin Simptom Kanser Prostat

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Mohammad Nazri Zulkafli
    Diterbitkan pada 22/10/2020 . 5 minit bacaan
    penyakit prostat

    Menghidap Kanser Prostat, Jangan Takut Untuk Buat Saringan & Diagnosis Ini

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Mohammad Nazri Zulkafli
    Diterbitkan pada 22/10/2020 . 6 minit bacaan
    apa itu prostat

    Apa Itu Kanser Prostat: Tanda, Punca Dan Rawatan Yang Anda Perlu Tahu

    Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor
    Ditulis oleh Mohammad Nazri Zulkafli
    Diterbitkan pada 22/10/2020 . 6 minit bacaan