Jambu Batu: Rupa yang Tidak Menggambarkan Khasiatnya

Oleh Fakta Perubatan Disemak oleh Panel Perubatan Hello Doktor

Jambu batu sering dijual di gerai-gerai sebagai satu snek yang dimakan bersama-sama serbuk asam. Terdapat juga penjual yang menjualnya dalam bentuk jus bagi mereka yang menggemari jus buah jambu batu. Jambu batu adalah sejenis buah yang manis dan lazat yang ditanam di kawasan yang beriklim tropika. Buah bermusim ini, dikenali secara saintifik sebagai Psidium guajava, berbentuk bulat atau berbentuk pir. Ia berwarna hijau muda, kuning atau merah apabila ia telah matang. Ia mempunyai isi berwarna putih atau merah muda, bergantung kepada jenisnya, dan mempunyai biji-bijian keras kecil yang dilapisi dalam pulpanya yang lembut dan manis.

Jenis jambu yang biasa dimakan termasuklah jambu epal, jambu strawberi, dan jambu epal merah. Buah jambu kebanyakannya dimakan secara mentah (apabila ia telah matang atau separuh matang) atau diambil dalam bentuk jus, jem, atau jeli.

Jambu batu dipercayai berasal dari Mexico atau Amerika Tengah. Ia kini sangat popular di negara-negara Asia dan juga semakin mudah didapati di negara-negara Amerika, terutamanya selepas manfaat kesihatannya telah diketahui. Ada yang mengatakan ia mempunyai rasa bunga, gabungan antara rasa pir dan strawberi.

Apa yang menjadikannya istimewa ialah, untuk meningkatkan jangka hayat buah ini tidak memerlukan penggunaan bahan kimia atau racun perosak yang berlebihan seperti dalam penanaman buah anggur, epal, dan buah-buahan “eksotik” yang lain. Ia adalah salah satu daripada buah-buahan yang kurang menggunakan semburan bahan kimia. 

Nutrisi yang terkandung dalam buah jambu batu

Jambu batu adalah sumber tenaga, serat pemakanan, vitamin dan mineral yang baik. Buah jambu ini mengandungi banyak nutrien bermanfaat seperti vitamin C, A, E, B-vitamin, selain kalium, fosforus, magnesium, kalsium, natrium, dan zink. Berikut merupakan komposisi setiap nutrien bagi setiap 100 gram hidangan jambu batu:

  • Air: 80.8 gram
  • Tenaga: 68 kcal
  • Protein: 2.55 gram
  • Jumlah lipid (lemak): 0.95 gram
  • Karbohidrat: 14.32 gram
  • Serat: 5.4 gram
  • Gula: 8.92 gram
  • Kalsium: 18 miligram
  • Zat besi: 0.26 miligram
  • Magnesium: 22 miligram
  • Fosforus: 40 miligram
  • Kalium: 417 miligram
  • Natrium: 2 miligram
  • Zink: 0.23 miligram
  • Vitamin C, jumlah asid askorbik: 228.3 miligram
  • Thiamin: 0.07 miligram
  • Riboflavin: 0.04 miligram
  • Niacin: 1.08 miligram
  • Vitamin B-6: 0.11 miligram

Berapa banyakkah kandungan kalori yang terdapat dalam buah jambu batu?

Salah satu perkara terbaik yang perlu anda tahu mengenai jambu biji adalah tahap kalorinya yang rendah – terdapat hanya 38 kalori dalam sebiji buah. Buah ini mengandungi kepadatan nutrien (dikenali kerana jumlah mineral, vitamin, dan fitonutrien yang tinggi berbanding dengan kiraan kalorinya yang rendah). Ia boleh memberikan tenaga dan nutrien yang diperlukan oleh anda untuk melakukan aktiviti anda sepanjang hari; tanpa perlu meningkatkan jumlah kalori yang anda makan secara drastik.

Manfaat yang boleh diperoleh melalui pengambilan jambu batu

Jambu batu adalah buah-buahan tropika yang mengandungi pelbagai antioksidan dan vitamin. Oleh itu, ia membawa manfaat luar biasa dari segi kesihatan dan juga kecantikan. Semak artikel ini untuk melihat kesan positif jambu batu terhadap keadaaan kesihatan.

Pengurangan berat badan

Jambu batu, dengan proteinnya, vitamin dan serat, boleh membantu orang ramai mengurangkan berat badan dengan selamat dan berkesan. Oleh itu,  jambu batu bukan sahaja tidak mempunyai kolesterol dan sedikit karbohidrat mudah hadam tetapi juga betul-betul makanan mengenyangkan. Pengambilan jambu batu bersaiz sederhana selepas makan tengah hari akan membuat anda berasa kenyang hingga malam tanpa mengambil sebarang makanan ringan tambahan. Jambu ini tinggi dengan kandungan serat, tidak mempunyai kolesterol dan mengandungi jumlah karbohidrat yang mudah dicerna. Tambah hidangan buah ini pada waktu makan tengah hari anda dan anda tidak akan merasa lapar sehingga waktu petang. Ironinya, ia juga dapat membantu individu yang kurus untuk mendapatkan berat badan ideal. Ini mungkin disebabkan kekayaan nutriennya, yang mengawal metabolisma dan menggalakkan penyerapan nutrien yang betul. Di samping itu, jambu memberikan anda kurang gula berbanding buah-buahan lain seperti epal, oren atau anggur. 

Diabetes

Seperti dinyatakan di atas, jambu batu mengandungi sedikit gula; dengan itu, ia benar-benar boleh membantu orang yang mengalami diabetes. Di samping itu, serat dalam jambu batu boleh mengawal tahap gula dalam darah dengan mengawal cara badan manusia menyerap gula. Buah jambu ini mengandungi kandungan serat pemakanan yang tinggi, yang mempunyai kesan yang bermanfaat untuk menurunkan tahap glukosa darah dalam tubuh. Kajian terbaru yang dijalankan terhadap model haiwan menunjukkan bahawa dengan memakannya boleh membantu mencegah risiko diabetes jenis 2. Kajian yang dijalankan pada tahun 2010 mengenai bukti daripada hasil kajian klinikal dan kajian haiwan menunjukkan bahawa teh daun jambu dapat membantu memperbaiki kerintangan insulin dan menurunkan kadar gula darah.

Manfaat ini mungkin disebabkan oleh sebatian dalam ekstrak daun jambu batu yang membantu penyerapan glukosa secara sederhana selepas seseorang itu makan. Walau bagaimanapun, lebih banyak penyelidikan diperlukan untuk mengesahkan keseluruhan skop manfaatnya.

Penglihatan

Jambu batu adalah sumber vitamin A terbaik, yang sangat penting untuk penglihatan. Memakan jambu batu secara tetap pada masa sama akan meningkatkan kesihatan penglihatan anda semasa mengelakkan gegradasi (kesan pancaran matahari).

Sembelit

Selain buah-buahan lain, jambu batu juga adalah sumber serat pemakanan yang paling kaya. Selain itu, bijinya adalah julap (pencuci perut) yang hebat. Dengan kedua-dua manfaat ini, jambu batu menyokong pencernaan manusia dengan menggalakkan usus yang sihat dan membersihkan sistem perkumuhan. Disebabkan hal ini, orang ramai boleh mengelakkan masalah sembelit. Kedua-dua sifat ini membantu pembentukan pergerakan usus yang sihat, membantu mengekalkan air dalam tubuh dan menjaga saluran usus anda agar kekal berada dalam tahap yang baik. Dikatakan bahawa sembelit boleh membawa kepada 72 jenis kesakitan, oleh itu sebarang sumber makanan untuk meredakan sembelit sudah tentu amat bermanfaat untuk anda. Kesihatan keseluruhan anda terkesan dengan pencernaan yang baik, dan yang lebih penting, dengan perkumuhan yang betul. Penggunaan buah jambu ini dapat memastikan kedua-dua hal tersebut berjalan dengan lancar.

Kesihatan otak

Selain vitamin A, jambu batu juga mengandungi vitamin B3 dan B6. Vitamin B3 atau niasin meningkatkan pengaliran darah, menyumbang kepada fungsi kognitif otak. Begitu juga vitamin B6 adalah penting untuk fungsi saraf. Pengambilan kerap buah ini boleh memastikan anda kesihatan otak yang baik dan fokus yang jelas. 

Tekanan darah tinggi

Jambu batu menghalang pemekatan saluran darah dan pada masa sama mengurangkan kolesterol dalam darah. Oleh itu, ia membantu dalam mengawal tekanan darah. Penyelidikan yang diterbitkan dalam American Journal of Cardiology mendapati bahawa jambu ini membantu mengurangkan kadar kolesterol LDL dan tekanan darah dalam kalangan peserta kajian. Buah ini juga sangat kaya dengan kandungan serat dan sifat hipoglisemik, yang juga bermanfaat untuk membantu mengurangkan tekanan darah.

Kanser

Salah satu manfaat terbesar jambu batu adalah buah-buahan tropika ini boleh mengurangkan pertumbuhan sel-sel kanser. Minyak daun jambu batu berfungsi lebih baik daripada kebanyakkan ubat-ubatan boleh didapati dalam menghalang pertumbuhan canerous. Antioksidan yang kuat lycopen menunjukkan kejayaan sengit dalam melawan kanser prostat, kanser payudara dan kanser mulut. Tambahan pula, kuasa besar vitamin C juga terkandung dalam jambu batu. Vitamin dan antioksidan ini menyediakan rangsangan terbaik untuk sistem imun, menyokong melawan percambahan radikal bebas- punca utama kanser.

Penjagaan kulit

Jambu batu mempunyai keupayaan anti-penuaan. Memakan buah dan daun jambu batu yang tidak matang (masih muda) boleh mencerahkan dan menegangkan kulit.  Antioksidan lain seperti vitamin A,B, C dalam jambu batu boleh membantu orang ramai mengelakkan penuaan pra-matang. Kandungan semulajadi vitamin C dalam jambu ini adalah empat kali lebih tinggi berbanding daripada yang terdapat dalam buah oren. Vitamin C terkenal dengan fungsinya dalam membantu meningkatkan sistem imun. Menurut kajian yang diterbitkan pada tahun 2006, antioksidan dalam buah ini membantu mempertahankan tubuh terhadap perkembangan radikal bebas dalam tubuh, yang merupakan salah satu penyebab utama keadaan kesihatan yang serius seperti kanser dan penyakit jantung.

Kesihatan tiroid

Jambu batu adalah sumber tembaga yang baik, mineral yang penting untuk mengawal metabolisme dengan membantu mengendalikan pengeluaran dan penyerapan hormon. Hormon tiroid memainkan peranan penting dalam pengawalan tenaga dan metabolisme di dalam badan.

Mencegah penyakit skurvi

Seperti yang telah diketahui, jambu ini mengandung 4 kali lebih banyak vitamin C berbanding daripada buah oren. Buah oren sering dianggap sebagai sumber terbaik vitamin C, tetapi sebenarnya buah jambu batu memiliki kandungan vitamin C yang lebih banyak. Mengikut kajian pada tahun 2003 yang diterbitkan dalam Plant Foods for Human Nutrition, kekurangan vitamin C boleh menyebabkan penyakit skurvi, dan satu-satunya penawar yang diketahui untuk penyakit berbahaya ini adalah melalui pengambilan vitamin C yang mencukupi.

Melegakan cirit birit dan disentri

Jambu batu mempunyai sifat-sifat yang dianggap boleh melegakan gangguan pencernaan seperti cirit-birit dan disentri. Sama ada anda mengunyah daunnya atau memakan buahnya, sifat-sifat astringen menambahkan bahan untuk memudahkan pembuangan air besar dan mengurangkan simptom cirit-birit. Astringen ini bersifat alkali dan mempunyai sifat-sifat disinfektan dan anti-bakteria. Oleh itu, ia membantu melawan disentri dengan menghalang pertumbuhan mikroba dan mengeluarkan lendir tambahan daripada usus. Tambahan lagi, nutrien lain seperti vitamin C, karotenoid dan kalium, menguatkan sistem pencernaan dan disamping membuangnya secara serentak. Buah ini juga bermanfaat dalam kes-kes gastroenteritis untuk sebab-sebab yang sama dengan yang dinyatakan di atas.

Melegakan batuk dan selsema

Penyelidikan yang diterbitkan dalam Journal of Ethnopharmacology mengenai aktiviti antikanser dan antimikrob ekstrak daun jambu telah menyatakan bahawa ia sangat membantu dalam memberikan kelegaan daripada batuk dan selsema. Jus buah jambu mentah dan tidak matang, atau air rebusan daunnya, sangat membantu dalam melegakan batuk dan selsema dengan mengurangkan lendir, membasmi saluran pernafasan, tekak, dan paru-paru, dan menghalang aktiviti mikrob dengan sifat astringen yang dimilikinya. Dalam kajian yang menggunakan tabung uji pada tahun 2012, teh daun jambu menunjukkan ptensinya sebagai agen antivirus untuk rawatan selesema. Para penyelidik mendapati bahawa teh tersebut menghalang pertumbuhan virus yang menyebabkan selesema. Kesan antiviral teh boleh disebabkan oleh flavonol daun, yang merupakan antioksidan semula jadi. Walau bagaimanapun, kajian mendalam perlulah dijalankan berkenaan kesannya terhadap manusia. 

Jambu batu adalah salah satu sumber terkaya vitamin C dan zat besi antara buah-buahan lain Kedua-duanya adalah nutrien yang berkesan dalam mencegah atau mengurangkan selsema dan jangkitan virus. Di beberapa kawasan di India, buah jambu matang dipanggang dan digunakan sebagai ubat terhadap kes-kes batuk yang melampau dan selsema. Buah jambu yang telah matang harus dielakkan oleh kumpulan individu yang menderita batuk dan selsema, kerana ia dapat memperburuk keadaan anda. Selain itu, elakkan daripada meminum air serta-merta selepas makan buah-buahan kerana ia boleh menyebabkan sakit tekak.

Meningkatkan fungsi penglihatan

Jambu batu adalah sumber vitamin A yang baik, terkenal sebagai penggalak untuk kesihatan mata. Ia boleh membantu memperlahankan kewujudan katarak, degenerasi makula, dan meningkatkan kesihatan keseluruhan mata. Ia membantu melindungi sel-sel di mata anda dan juga boleh melambatkan kemerosotan penglihatan.

Kesakitan haid

Pengambilan suplemen yang mengandungi ekstrak daun jambu batu boleh mengurangkan kesakitan haid. Hasil kajian yang dijalankan pada tahun 2007 menunjukkan bahawa dengan mengambil suplemen ekstrak daun jambu batu dapat melegakan kesakitan haid pada wanita yang mempunyai dismenore primary dysmenorrhea.

Peserta kajian yang mengambil sebanyak 6 miligram (mg) ekstrak setiap hari mengalami kurang kesakitan haid berbanding daripada mereka yang mengambil ibuprofen atau plasebo.

Penggunaan buah jambu dalam pelbagai jenis hidangan

Pengambilan dan penyediaan buah jambu berbeza-beza mengikut budaya dan kawasan setempat. Antaranya: 

  • Buah jambu ini pada kebiasaannya dimakan mentah atau digunakan dalam pembuatan jem, jeli, jus, dijeruk atau juga dijadikan sebagai sos.
  • Keseluruhan buahnya boleh dimakan, daripada biji hinggalah ke bahagian kulit. Tetapi kebanyakan individu memilih untuk mengeluarkan bahagian tengahnya yang mengandungi biji keras yang terlapis di dalam pulpa di sekelilingnya. Pulpanya adalah bahagian yang paling manis dan paling lazat yang berada di bahagian tengah buah, dengan lapisan isinya berasa sedikit masam seperti buah pear muda. Sementara itu,  kulit buah ini mempunyai rasa yang masam tetapi merupakan bahagian buah yang paling kaya fitokimia. Kulit biasanya dibuang tetapi boleh dimakan sebagai sumber nutrien penting dan polifenol.
  • Buah ini juga sering dijadikan sebagai pencuci mulut. Di Asia, jambu mentah segar sering kali dicelupkan kedalam serbuk prune atau garam selain teh yang dibuat daripada buah dan daun jambu. Di Mesir dan Afrika Selatan, jus jambu ini adalah sangat popular. 
  • Jambu batu merah boleh digunakan sebagai asas produk yang diasinkan seperti sos, yang merupakan pengganti untuk tomato.

Bolehkah saya memakan biji buah jambu batu?

Ya, anda boleh memakan biji buah jambu batu tanpa sebarang kesan negatif. Malah, terdapat juga individu dengan sengaja memakan bijinya kerana kandungan serat yang tinggi yang membantu masalah gastrousus, seperti sembelit. Biji buah jambu batu boleh membantu memudahkan pengeluaran najis anda dan akan melalui sistem pencernaan dan perkumuhan anda tanpa sebarang masalah.

Buah jambu batu boleh dianggap sebagai superfood disebabkan oleh manfaatnya yang pelbagai terhadap kesihatan tubuh manusia. Cara pembiakannya juga adalah lebih selamat memandangkan buah ini tidak memerlukan banyak semburan bahan kimia berbanding dalam penanaman buah-buahan jenis lain seperi epal, anggur dan oren. Jadikan buah ini sebagai alternatif snek sihat ketika anda menonton televisyen atau ketika anda berasa lapar pada waktu tengah malam.

Hello Health Group tidak memberikan nasihat perubatan, diagnosis atau rawatan.

enEnglish

Rujukan